Bảy giờ ba mươi phút tối trong một bữa tiệc họp mặt bạn bè cũ thời đại học tại một nhà hàng ấm cúng giữa lòng phố thị. Tiếng ly cốc chạm nhau leng keng, tiếng cười đùa rôm rả xen lẫn những câu chuyện phiếm về gia đình, công việc và những bộ phim truyền hình đang ăn khách. Giữa bầu không khí vui vẻ ấy, có một người đàn ông ngồi thẳng lưng, ánh mắt khẽ nhướng lên đầy vẻ lạnh lùng và xa cách. Khi một người bạn cất tiếng rủ rê: "Cuối tuần này đi nhậu một bữa rồi đi hát karaoke xả hơi đi anh em!", người đàn ông đó khẽ lắc đầu, khóe môi nhếch lên một nụ cười nửa miệng đầy vẻ trịch thượng: "Tôi không có thời gian cho những thứ vô bổ đó. Mấy người sống buông thả quá, suốt ngày nhậu nhẹt thì làm sao mà tiến bộ được! Tôi bây giờ mỗi sáng dậy từ năm giờ thiền định, mỗi tối đọc năm mươi trang sách triết học, không bao giờ xem tivi hay lãng phí dù chỉ một phút!".
Không gian bữa tiệc bỗng chốc đông cứng lại. Những nụ cười vụt tắt, những ánh mắt nhìn nhau ái ngại và bầu không khí trở nên ngột ngạt, gượng gạo đến tột cùng. Người đàn ông đó ngỡ rằng mình vừa thể hiện một bản lĩnh kỷ luật phi thường của một tầng lớp "ưu tú", nhưng thực chất trong mắt mọi người xung quanh, anh ta chỉ là một kẻ kệch cỡm, hợm hĩnh và đáng thương hại!
Đó chính là cạm bẫy nguy hiểm nhất, tinh vi nhất và độc hại nhất mà Arnold Bennett đã dành trọn vẹn chương cuối cùng để cảnh báo: Căn bệnh "Kiêu ngạo tinh thần" (Intellectual and Moral Priggishness). Khi một người bắt đầu làm chủ được thời gian, đọc được vài cuốn sách hay và thức dậy sớm hơn người khác, bản ngã (Ego) của anh ta sẽ phình to một cách quái đản. Anh ta tự phong cho mình quyền phán xét, lên lớp và khinh miệt những người xung quanh. Đó là sự biến tướng thảm hại nhất của sự phát triển bản thân: Thay vì trở nên bao dung và tử tế hơn, người đó lại biến kỷ luật thành thứ nọc độc hủy hoại nhân cách và cô lập chính mình khỏi thế gian!
Bạn Sẽ Học Được Gì Trong Chương Này
Chương sách khép lại toàn bộ tác phẩm này được thiết kế như một tấm khiên phòng vệ tối thượng bảo vệ nhân cách bạn: