Cơn mưa rào tầm tã cuối hạ như trút nước xuống những con phố chật hẹp của khu tập thể Thanh Xuân Bắc cũ kỹ. Nước mưa đục ngầu cuồn cuộn chảy tràn qua những nắp cống rỉ sét, cuốn theo rác rưởi và lá bàng rụng tơi tả trên vỉa hè nứt toác. Những bức tường vàng ố rêu phong của dãy nhà năm tầng xây từ thập niên tám mươi loang lổ những vết nứt hình chân chim, phả ra mùi ẩm mốc ngột ngạt đặc trưng của một thời bao cấp đã lùi xa vào dĩ vãng.
Trần Tuấn Khang ngồi thừ người trên chiếc ghế gỗ nghiến đã long mộng trong căn phòng trọ rộng vỏn vẹn mười hai mét vuông trên tầng tư. Chiếc quạt tai voi cũ kỹ cọt kẹt quay từng vòng uể oải, phả ra những luồng gió nóng hầm hập chẳng thể xua tan nổi cái oi nồng của đêm hè Bắc Đô. Trên chiếc bàn làm việc ọp ẹp bằng gỗ ép mùn cưa, màn hình chiếc điện thoại thông minh đã vỡ nứt màn hình như mạng nhện đang nhấp nháy dòng thông báo đỏ rực:
"Tài khoản ngân hàng Vietcombank của quý khách: Số dư hiện tại là 34.500 VND. Thông báo: Quý khách còn nợ 3 tháng tiền thuê nhà (9.000.000 VND) và khoản vay tín chấp tiêu dùng kỳ hạn 15/08 (15.500.000 VND). Đề nghị thanh toán ngay để tránh bị đưa vào danh sách nợ xấu CIC."
Khang ôm lấy đầu, mười ngón tay luồn sâu vào mái tóc rối bù ướt đẫm mồ hôi. Chàng thanh niên hai mươi lăm tuổi tốt nghiệp khoa Mỹ thuật Công nghiệp với tấm bằng loại giỏi, từng ôm ấp biết bao hoài bão lớn lao về việc phục hưng và bảo tồn các dòng tranh dân gian và đồ thủ công mỹ nghệ truyền thống của dân tộc. Thế nhưng, hiện thực cuộc sống khắc nghiệt nơi phồn hoa đô hội đã giáng cho cậu những cái tát trời giáng.
Công ty thiết kế nội thất nơi cậu cống hiến suốt ba năm bất ngờ tuyên bố phá sản do giám đốc ôm tiền bỏ trốn, quỵt sạch sáu tháng lương cùng tiền trợ cấp của nhân viên. Bạn gái bốn năm đại học chê cậu nghèo hèn, không có nhà Bắc Đô, không mua nổi chiếc xe tay ga xịn xò nên đã dứt áo ra đi theo một gã thiếu gia buôn đất giàu có. Chiều nay, chính gã thiếu gia ấy đã lái chiếc Mercedes bóng loáng chở cô ta đến tận đầu ngõ khu tập thể, hạ kính xe buông lời chế giễu sự thanh cao vô dụng của một kẻ nghèo rớt mồng tơi ôm mộng phục hưng nghệ thuật cổ: "Thời buổi này kinh tế thị trường, tiền tươi thóc thật mới là chân lý em ạ. Mấy cái tranh giấy lụa rách nát của thằng người yêu cũ em, đem ra chợ Đồng Xuân bán cân sắt vụn khéo người ta còn mắng cho!".
Chưa hết, tiếng gõ cửa ầm ầm của bà chủ trọ nổi tiếng chanh chua đanh đá hồi chập tối vẫn còn như búa nện vào màng nhĩ: "Hết đêm nay không nộp đủ chín triệu tiền nhà thì sáng mai tao gọi bảo vệ vứt hết đống giấy vụn với gỗ mục của mày ra bãi rác nhé con! Đừng có đem ba cái mác họa sĩ nghèo ra đây mà xin xỏ!".
— Chẳng lẽ.. con đường theo đuổi nghệ thuật truyền thống của mình thực sự là một sai lầm ngu xuẩn sao? Chẳng lẽ giá trị tinh hoa ngàn năm của cha ông lại rẻ rúng đến mức không bằng một chiếc lốp xe hơi sao? — Khang cay đắng lẩm bẩm, ngửa cổ nhìn trần nhà bong tróc từng mảng sơn vôi trắng.
Cậu nhớ lại những năm tháng ấu thơ theo chân ông nội — cố nghệ nhân Trần Văn Cương của phố Hàng Nón — ngồi tỉ mỉ mài từng thỏi mực tàu tùng yên, chiết từng giọt phẩm màu tự nhiên từ vỏ cây vang, củ nâu ngâm nước vôi trong và bột điệp óng ánh lấy từ vỏ sò biển. Ông từng xoa đầu cậu căn dặn: "Khang à, nghề bách nghệ của người Việt mình tinh hoa lắm. Nó không chỉ là chén cơm manh áo, mà là cái cốt cách tâm hồn, là ký ức sống của tổ tiên ngàn năm truyền lại. Đừng bao giờ vì nghèo khó mà buông bỏ chiếc bút lông!".
Bất chợt, một tia sét rạch ngang bầu trời đêm rực sáng cả căn phòng nhỏ, kéo theo một tiếng sấm nổ vang trời rung chuyển mặt đất!
Cùng lúc đó, trong tâm trí của Khang bỗng vang lên một chuỗi âm thanh điện tử cơ học vô cùng êm tai, trong trẻo tựa tiếng chuông khánh bằng đá ngọc:
【Ting! Phát hiện ký chủ sở hữu lòng kiên trì tột bậc đối với di sản văn hóa phi vật thể phương Đông!】
【Độ tương thích linh hồn: 99.99%!】
【Hệ Thống Bách Nghệ Thần Hào chính thức thức tỉnh và khóa định ký chủ!】
Khang giật nảy mình, tưởng mình vì quá căng thẳng và đói lả mà sinh ra ảo giác. Cậu vội vàng dụi mắt, nhìn quanh căn phòng trọ vắng ngắt. Nhưng ngay trước tầm mắt cậu, một bảng giao diện bán trong suốt màu xanh ngọc bích lấp lánh ánh kim quang từ từ hiện ra lơ lửng giữa không trung:
╭────────────────────────────────────────╮
│ HỆ THỐNG BÁCH NGHỆ THẦN HÀO │
├────────────────────────────────────────┤
│ Ký chủ: Trần Tuấn Khang (25 tuổi) │
│ Cấp độ nghề nghiệp: Phàm Nhân Nhập Môn │
│ Điểm Thần Hào: 0 điểm │
│ Danh hiệu: Kẻ Kế Thừa Tay Trắng │
│ Kỹ năng bách nghệ đã kích hoạt: │
│ • Phục chế đồ cổ & Thư họa: Cấp 1 (Sơ cấp) │
│ • Giám định kim thạch bảo ngọc: Chưa mở │
│ • Điêu khắc gỗ lũa truyền thống: Chưa mở │
│ • Nghệ thuật gốm men hỏa biến: Chưa mở │
│ Nhiệm vụ tân thủ: [Cứu Vãn Báu Vật Dân Gian] │
╰────────────────────────────────────────╯
【Ting! Quà tặng tân thủ đã được gửi vào hòm thư hệ thống. Ký chủ có muốn mở gói quà ngay bây giờ không?】
Âm thanh máy móc rõ ràng, chân thực đến từng chi tiết vang vọng thẳng vào đại não khiến Khang không thể nào nghi ngờ được nữa. Tim cậu đập thình thịch liên hồi, từng thớ cơ trên mặt run lên vì kinh ngạc tột độ. Là một thanh niên thời đại internet, cậu đương nhiên hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "Hệ Thống" — đó chính là ngón tay vàng nghịch thiên cải mệnh mà hàng triệu người mơ ước!
— Mở.. Mở quà tân thủ ngay lập tức! — Khang run run lên tiếng trong sự hồi hộp nghẹn thở.
【Ting! Mở quà tân thủ thành công! Chúc mừng ký chủ nhận được:】
"Ting tong!"
Điện thoại trên bàn bỗng rung lên bần bật. Khang vội cầm lên xem, mắt trợn tròn không dám tin vào những con số đang hiển thị trên màn hình ứng dụng ngân hàng:
"Vietcombank: Giao dịch thành công +100,000,000 VND vào lúc 23:45. Nội dung: Chi trả giải thưởng Nghệ Thuật Sáng Tạo Bách Nghệ 2026. Số dư khả dụng: 100,034,500 VND."
Một trăm triệu đồng! Một con số hoàn toàn có thật bằng xương bằng thịt!
Khang lập tức mở ứng dụng ngân hàng, chuyển khoản ngay lập tức mười hai triệu đồng cho bà chủ trọ kèm lời nhắn dứt khoát: "Cháu thanh toán 3 tháng tiền trọ và đóng trước luôn 1 tháng tiếp theo. Cảm ơn bác đã nhắc nhở". Chỉ chưa đầy hai phút sau, tin nhắn xác nhận đã nhận tiền của bà chủ trọ gửi lại với giọng điệu ngọt ngào, đon đả khác hẳn lúc chiều. Cậu thở phào một hơi dài đầy khoan khoái, ngẩng cao đầu rũ sạch mọi nỗi nhục nhã tích tụ bấy lâu.
Khang ngã ngồi xuống ghế, hai bàn tay run rẩy ôm chặt lấy khuôn mặt nóng bừng. Khóe mắt cậu ứa ra hai giọt lệ nóng hổi. Cơn ác mộng bế tắc, nỗi nhục nhã bị khinh khi nghèo hèn, nỗi sợ hãi bị xua đuổi giữa đêm mưa tầm tã.. tất cả đã chính thức kết thúc từ giây phút này!
Không chỉ có tiền bạc, mà một luồng thông tin khổng lồ về các kỹ thuật hội họa, bí quyết pha chế hồ dán từ bột củ mài và vỏ cây dướng, cùng hàng vạn phương pháp xử lý nấm mốc trên giấy dó cổ xưa bỗng chốc được khắc sâu vào từng nếp nhăn vỏ não của Khang. Đôi bàn tay của cậu bỗng trở nên vô cùng linh hoạt, từng đầu ngón tay nhạy bén đến mức có thể cảm nhận được độ dày của từng sợi tơ lụa mỏng manh nhất.
Khang đưa mắt nhìn quanh căn phòng trọ. Dưới ánh sáng mờ ảo của bóng đèn sợi đốt, tầm mắt cậu bỗng dừng lại ở một góc tối dưới chân bàn thờ tổ tiên nơi góc phòng: