Cơn mưa ngoài trời dần ngớt hạt, chỉ còn lại tiếng nước nhỏ tong tòng từ mái hiên tôn cũ kỹ xuống con ngõ nhỏ lát gạch đỏ của khu tập thể. Không gian đêm Bắc Đô về khuya tĩnh mịch đến lạ kỳ, thỉnh thoảng chỉ có tiếng còi tàu hỏa hú dài từ ga Giáp Bát vọng lại giữa màn đêm sâu thẳm.
Trần Tuấn Khang cẩn trọng quỳ một gối xuống sàn gạch bông cũ, hai bàn tay nâng niu nhấc cuộn tranh giấy dó bám đầy bụi bặm từ dưới chân bàn thờ gia tiên lên. Trái tim cậu đập rộn ràng trong lồng ngực khi luồng kim quang kỳ diệu từ Đôi Mắt Thần Tuệ vẫn đang lấp lánh phản chiếu trong đồng tử.
Cậu đặt bức tranh lên chiếc bàn gỗ phẳng phiu đã được lau dọn sạch bóng. Dùng một chiếc chổi lông đót mềm quét nhẹ lớp bụi than và mạng nhện bám ngoài lớp giấy bọc, một bức tranh cổ trục cuốn bằng gỗ mun đen bóng từ từ lộ ra.
Khang nhẹ nhàng gỡ sợi dây gai buộc tranh, từ từ mở từng tấc giấy dó ra trên mặt bàn.
Đó là một bức tranh thủy mặc kết hợp màu khoáng cổ truyền vẽ trên nền giấy dó bồi ba lớp. Kích thước tranh dài khoảng một mét hai, rộng bốn mươi lăm phân. Bức tranh miêu tả khung cảnh một phiên chợ hoa Tết ven Hồng Giang thời Lê Trung Hưng: những tà áo tứ thân thướt tha bên những gánh hoa đào bích đỏ thắm, những chiếc thuyền nan chở đầy quất cảnh nhấp nhô trên sóng nước, xa xa là bóng dáng tháp Rùa cổ kính mờ ảo trong làn sương sớm mùa xuân. Từng nét bút lông phóng khoáng nhưng vô cùng chuẩn xác, thần thái nhân vật sống động như muốn bước ra khỏi mặt tranh giấy.
Tuy nhiên, do trải qua hàng trăm năm biến thiên lịch sử và được cất giữ trong môi trường ẩm thấp của vùng nhiệt đới, bức tranh đã bị hư hại vô cùng nghiêm trọng:
Gần một phần ba diện tích mặt tranh bên góc phải bị ố vàng loang lổ bởi nước mưa và nấm mốc. Lớp giấy dó bồi phía sau đã mục nát, xuất hiện hàng chục vết rách chân chim chằng chịt, khiến một góc cảnh đoàn rước kiệu hoa bị đứt đoạn. Màu khoáng thiên nhiên ở một số chi tiết áo dài bị bong tróc từng mảng nhỏ, để lộ ra những thớ xơ giấy màu nâu xám xác xơ.
Ngay khi ngón tay Khang chạm vào mặt tranh, giao diện Hệ Thống Bách Nghệ lập tức bắn ra các dòng thông số giám định chi tiết:
╭────────────────────────────────────────╮
│ KẾT QUẢ GIÁM ĐỊNH THẦN TUỆ │
├────────────────────────────────────────┤
│ Hiện vật: Tranh lụa bồi giấy dó "Xuân Tiết Giang Đình" │
│ Niên đại: Thế kỷ 18 (Thời Hậu Lê - Cảnh Hưng) │
│ Tác giả: Ẩn danh danh họa cung đình Long Đô │
│ Chất liệu: Giấy dó vỏ dướng cổ, mực tàu tùng yên, │
│ khoáng thạch tự nhiên, trục gỗ mun │
│ Tình trạng tổn hại: 42% (Nấm mốc, rách mép, oxy hóa) │
│ Giá trị hiện tại (nguyên trạng rách): 20.000.000 VND │
│ Giá trị sau khi phục chế hoàn hảo: 850.000.000 VND! │
╰────────────────────────────────────────╯
Tám trăm năm mươi triệu đồng!
Một con số khổng lồ khiến Khang phải nín thở vì sững sờ! Đây quả thực là một bảo vật vô giá của dòng tranh cổ Long Đô mà ông nội cậu đã dày công cất giữ qua hai cuộc chiến tranh ác liệt, chấp nhận nghèo đói cơ cực chứ nhất quyết không chịu bán rẻ cho bọn lái buôn đồ cổ chợ giời.
— Ông nội ơi.. Cháu nhất định sẽ không để tâm huyết cả đời của ông chìm vào quên lãng! — Khang nghẹn ngào thì thầm, đôi mắt đỏ hoe nhìn lên di ảnh người ông hiền từ trên bàn thờ.
Cậu không hề ngần ngại kích hoạt ngay kỹ năng vừa được ban thưởng: Thuật Nối Chỉ Dán Lụa Cổ.
Một luồng cảm giác ấm áp lập tức truyền khắp mười đầu ngón tay của Khang. Đôi bàn tay vốn vụng về vì lâu ngày không cầm bút bỗng chốc trở nên điêu luyện lạ thường, tựa như đôi tay của một bậc đại tông sư phục chế cổ vật với sáu mươi năm kinh nghiệm trong viện bảo tàng quốc gia.
Khang bắt tay vào công việc ngay trong đêm.
Cậu sử dụng số tiền trong tài khoản đặt hỏa tốc các nguyên liệu phục chế thượng hạng nhất thông qua các ứng dụng giao hàng đêm: nước cất tinh khiết ba lần, cồn y tế 90 độ loại bỏ tạp chất, bột củ mài vùng núi cao Tây Bắc để nấu hồ dán trung tính không chứa axit, vài xấp giấy dó vỏ dướng bóc tay thủ công từ làng nghề Phong Khê cổ truyền, và bộ dao trổ phẫu thuật bằng thép vonfram siêu bén. Cậu còn chuẩn bị thêm những chiếc kẹp tre non được vót mỏng như lưỡi dao cạo để gắp từng sợi xơ giấy đứt đoạn, cùng một chiếc bếp điện mini để nấu hồ dán gia truyền.
Hồ dán từ củ mài là một bí kíp cổ xưa độc đáo của thợ tranh xứ Bắc: củ mài già cạo sạch vỏ, nghiền thành bột mịn như phấn thoa mặt, lọc qua ba lớp vải màn rồi nấu trên lửa liu riu cùng một chút nước hoa hồi và phèn chua phi phết. Thứ hồ dán này khi nguội trong suốt như sương sớm, độ kết dính dẻo dai tuyệt đối nhưng lại hoàn toàn vô hại với chất xơ của giấy dó, đặc biệt là có khả năng chống nấm mốc và xua đuổi mọt gián suốt hàng trăm năm.
Khi các nguyên liệu đã tề tựu đầy đủ trên bàn làm việc, Khang hít một hơi thật sâu, gạt bỏ mọi tạp niệm trong đầu, toàn tâm toàn ý bước vào trạng thái "Tâm Lưu" xuất thần.
Đầu tiên là công đoạn làm sạch bề mặt tranh. Khang dùng tăm bông y tế tẩm cồn pha loãng với tỷ lệ hoàn hảo, nhẹ nhàng chấm từng milimet vuông trên các vết ố mốc. Dưới tác động khéo léo của đôi bàn tay thần kỳ, lớp nấm mốc đen kịt tích tụ hàng thế kỷ từ từ tan rã mà không làm tổn hại dù chỉ một sợi tơ của giấy dó cổ. Cậu dùng giấy thấm hút ẩm chuyên dụng ép nhẹ, hút sạch toàn bộ độc tố ẩm mốc ra khỏi thớ giấy.
Tiếp theo là công đoạn bóc tách lớp giấy bồi mục nát phía sau — bước đi nguy hiểm nhất được ví như phẫu thuật bóc tách khối u trên tim người bệnh. Khang dùng chiếc dao trổ siêu mỏng, nhẹ nhàng luồn vào khe hở giữa hai lớp giấy, cẩn trọng tách rời từng mảng giấy bồi đã mủn như cám. Từng giọt mồ hôi lăn dài trên trán cậu rồi rơi xuống mặt bàn, nhưng bàn tay cậu vẫn vững như bàn thạch, không hề run rẩy lấy nửa phân. Mỗi nhát cắt là một sự cân bằng tuyệt đối giữa lực ngón tay và độ dẻo của lưỡi thép vonfram.
Sau bốn tiếng đồng hồ tập trung cao độ đến nghẹt thở, lớp giấy bồi hư hại đã được loại bỏ hoàn toàn, để lộ ra lớp tranh gốc mỏng như cánh ve sầu.
Khang nhanh tay phết một lớp hồ củ mài tự nhiên mỏng tang lên mặt sau tấm giấy dó Phong Khê mới, rồi cẩn thận áp vào mặt sau bức tranh cổ. Cậu dùng một chiếc chổi lông dê mềm miết đều từ tâm ra các mép, ép sạch mọi bọt khí li ti ra ngoài. Từng vết rách chân chim, từng sợi xơ giấy đứt đoạn bỗng chốc khép miệng lại khít khao đến mức dù dùng kính lúp phóng đại một trăm lần cũng không thể nào tìm ra mối nối! Các sợi cellulose đan cài vào nhau tự nhiên như chưa từng bị tổn thương.
Cuối cùng là công đoạn bổ màu khoáng phục hồi nguyên trạng. Khang nghiền mịn từng mẩu đá son chu sa, bột thanh thẫm và hoàng thổ tự nhiên, pha cùng keo da trâu nguyên chất theo tỷ lệ bí truyền của ngự họa sư hoàng triều. Từng nét cọ mềm mại lướt trên mặt tranh, nối liền tà áo đào phai của cô thiếu nữ Tràng An và phục hồi ánh mắt sống động của người lái đò trên Hồng Giang.
Khi Khang đặt chiếc bút lông màu khoáng cuối cùng xuống bàn để hoàn thiện nét vẽ phục hồi..
"Oanh!"
Một luồng khí sắc thanh nhã ngập tràn hương sen bỗng chốc tỏa ra từ bức tranh cổ! Toàn bộ bức tranh "Xuân Tiết Giang Đình" như được hồi sinh sau giấc ngủ ngàn năm, màu sắc tươi tắn, sống động đến từng chi tiết nhỏ nhất!