Mùi khói rơm ngai ngái quyện với hơi sương ẩm ướt của buổi sớm mai nơi thôn dã đánh thức Thẩm Ngọc Linh tỉnh dậy sau một cơn mê man dài dằng dặc. Đầu nàng đau như búa bổ, từng khớp xương trên cơ thể như vừa bị ai đó tháo rời rồi chắp vá lại một cách vụng về.
Nàng mở mắt, đập vào mi mắt không phải là trần nhà thạch cao trắng toát của căn hộ chung cư cao cấp tại Nam Thành, cũng không phải là ánh đèn rực rỡ của gian bếp nhà hàng năm sao nơi nàng từng làm bếp trưởng. Trước mắt nàng là một mái tranh rách nát thủng lỗ chỗ, qua những kẽ hở có thể nhìn thấy bầu trời xám xịt của một sớm đầu thu. Nàng đang nằm trên một chiếc chõng tre ọp ẹp lót một lớp rơm khô xơ xác, đắp trên người là manh chăn vá chằng vá đụp bốc mùi ẩm mốc.
"Mẹ ơi. Mẹ tỉnh rồi sao mẹ?"
Một giọng nói trẻ thơ non nớt, ngọng nghịu vang lên bên tai. Thẩm Ngọc Linh quay đầu sang, thấy hai đứa trẻ gầy gò ốm yếu đang ngồi nép vào mép chõng tre. Đứa lớn chừng năm tuổi, mặc chiếc áo vải thô màu nâu ngắn cũn cỡn rách cả hai bên nách, đôi mắt to tròn đen láy chứa đầy sự âu lo già dặn trước tuổi. Đứa nhỏ chỉ chừng ba tuổi, hai má lem nhem bùn đất, bàn tay nhỏ xíu khẳng khiu đang nắm chặt lấy ngón tay cái của nàng không chịu buông.
Một luồng ký ức xa lạ bỗng nhiên cuộn trào trong não bộ nàng như thác lũ. Nàng — Thẩm Ngọc Linh, một đầu bếp ba mươi tuổi qua đời vì đột quỵ do làm việc kiệt sức — đã xuyên không vào thân xác của một quả phụ cùng tên ở Thôn Liễu Gia nghèo nàn này. Người chồng thợ săn xấu số đã bị thú dữ vồ chết trên núi sâu từ một năm trước, để lại nàng một nách hai con thơ: bé trai lớn tên là Tiểu Đậu, bé gái nhỏ tên là Tiểu Miên.
Mấy hôm trước, mẹ chồng cay nghiệt và người chú họ tham lam đã viện cớ nàng "khắc phu", đuổi ba mẹ con ra khỏi nhà lớn với hai bàn tay trắng, chỉ chia cho túp lều tranh rách nát cạnh chân núi cùng nửa sào đất cằn cỗi toàn sỏi đá. Nguyên thân vì uất ức và đói lả nên đã gieo mình xuống dòng suối cạn, may mà được người làng vớt lên, để rồi nàng mượn xác tái sinh.
Ọt. ọt.
Tiếng bụng đói cồn cào phát ra từ hai đứa trẻ cắt đứt dòng suy nghĩ của Ngọc Linh. Tiểu Miên mút ngón tay, mắt rơm rớm nước: "Mẹ ơi, con đói bụng quá. Chú ba bảo nhà mình hết gạo rồi, mẹ đừng bỏ Tiểu Miên và anh Đậu mà đi có được không mẹ?"
Nhìn hai đứa trẻ ngây thơ tội nghiệp, trái tim vốn mềm yếu của người phụ nữ trong nàng bỗng nhói buốt. Ngọc Linh gượng ngồi dậy, đưa bàn tay thô ráp xoa đầu hai con, cất giọng dịu dàng nhưng đầy vẻ kiên định:
"Đừng sợ, có mẹ ở đây rồi. Từ nay về sau, mẹ tuyệt đối không để hai đứa phải chịu đói một ngày nào nữa!"
Nàng chống gậy bước xuống đất, quan sát xung quanh túp lều. Căn bếp nhỏ trống trơn, hũ gạo đã cạn đáy chỉ còn vương lại vài hạt tấm mốc meo, trong góc tường chỉ có một chiếc nồi gang sứt quai và nửa gáo nước giếng trong vắt.
"Tiểu Đậu, dắt mẹ ra mảnh vườn sau nhà xem thử nào con."
Hai đứa trẻ tíu tít dẫn mẹ ra khoảnh đất hoang sau túp lều. Mảnh đất rộng chừng nửa sào mọc đầy cỏ dại cao lút đầu gối, nhưng dưới con mắt tinh tường của một đầu bếp am hiểu nông sản, mắt Ngọc Linh bỗng sáng rực lên.
Dưới gốc giàn mướp dại hoa vàng đang nở rộ, những khóm khoai sọ lá to như chiếc tai voi đang xanh tốt um tùm! Người dân ở đây không biết cách ăn loại khoai này vì sợ ngứa, nên mặc cho chúng mọc hoang dại khắp nơi.
"Có đồ ăn rồi các con ơi!" Ngọc Linh reo lên mừng rỡ.
Nàng nhanh chóng bảo Tiểu Đậu đi nhặt củi khô, còn mình thì dùng chiếc cuốc cùn cẩn thận đào xới những khóm khoai sọ dưới gốc cây. Những củ khoai sọ mập mạp, vỏ xù xì bám đầy đất ẩm tươi tốt lần lượt lộ ra. Nàng hái thêm một nắm đọt mướp non mỡ màng cùng vài bông hoa mướp vàng rực đọng sương mai.
Về đến bếp, Ngọc Linh khéo léo gọt vỏ khoai dưới vòi nước suối chảy để không bị ngứa tay, cắt khoai thành từng miếng vuông vức vừa ăn. Nàng nhóm lửa bếp củi, luộc khoai chín mềm rồi dùng muôi gỗ nghiền nát một nửa để tạo độ sánh tự nhiên cho nồi cháo. Không có gạo trắng, nàng lấy một nắm hạt ngô khô sót lại dưới đáy bồ giã nhỏ thành tấm ngô vàng óng, thả vào nồi nấu cùng khoai sọ.
Khi nồi cháo sôi lục bục trên bếp lửa hồng, mùi thơm bùi bùi, béo ngậy của khoai sọ hòa quyện với vị ngọt thanh của đọt mướp non và hương thơm nồng nàn của ngô tươi tỏa ra ngào ngạt khắp túp lều rách.
Ngọc Linh múc cháo ra ba chiếc bát sành sứt mẻ. Nàng thổi nguội từng thìa, bón cho Tiểu Miên rồi mỉm cười nhìn Tiểu Đậu đang húp xì xụp từng ngụm cháo nóng hổi, hai gò má lem luốc ửng hồng vì ấm áp.
"Ngon quá mẹ ơi! Chưa bao giờ con được ăn bát cháo nào ngon và ngọt như thế này cả!" Tiểu Đậu vừa ăn vừa tấm tắc khen, đôi mắt sáng lấp lánh niềm vui thơ dại.
Nhìn giọt mồ hôi lấm tấm trên trán con và nụ cười mãn nguyện của hai đứa trẻ, Thẩm Ngọc Linh mỉm cười tự nhủ trong lòng: Đất đai thôn dã này trù phú biết bao, chỉ cần chịu thương chịu khó đem mồ hôi tưới tắm xuống ruộng đồng, nàng nhất định sẽ biến túp lều rách nát này thành một cơ ngơi ấm no hạnh phúc nhất trần đời!
Thẩm Ngọc Linh nhớ lại kiếp trước của mình ở thế kỷ hai mươi mốt: một cô gái mồ côi lăn lộn từ chân phụ bếp trong các quán ăn lề đường, từng chịu đựng trăm ngàn vết bỏng dầu mỡ và những vết dao cứa sâu vào tay để vươn lên vị trí bếp trưởng danh giá. Nhưng cái giá phải trả là sự cô độc tột cùng và cái chết đột ngột trên sàn bếp lạnh ngắt ở tuổi ba mươi. Được ông trời ban cho cơ hội sống lại lần thứ hai, lại có hai đứa con ngoan ngoãn ngây thơ gọi mình là mẹ, nàng cảm thấy đây không phải là một sự trừng phạt, mà là một món quà vô giá của số phận. Dù cho trước mắt là gian nhà tranh rách nát và mảnh ruộng cằn cỗi, nàng cũng quyết đem hết tài nghệ và tình yêu thương ra để bảo bọc mái ấm nhỏ bé này.
Nhìn Tiểu Miên vừa ăn vừa ngước đôi mắt tròn xoe ngây thơ nhìn mẹ, miệng còn dính một vệt cháo vàng óng, Ngọc Linh đưa ngón tay khẽ gạt đi rồi ôm chặt hai con vào lòng. Hơi ấm từ cơ thể bé bỏng của hai đứa trẻ truyền sang sưởi ấm lồng ngực nàng.
"Mẹ ơi, sau này ngày nào mẹ con mình cũng được ăn no như thế này phải không mẹ?" Tiểu Đậu ngước nhìn mẹ, trong mắt đong đầy niềm tin cậy tuyệt đối.
"Phải, mẹ hứa với con. Ngày mai mẹ sẽ làm bánh ngô nướng mật mía thơm lừng, rồi mẹ con mình cùng đi chợ huyện mua thêm gà giống, vịt giống về nuôi. Nhà mình sẽ có một đàn gà con lông vàng óng như cục tơ líu ríu mổ thóc quanh chân, không ai có thể ức hiếp mẹ con mình được nữa!". Ngoài hiên, đàn chim sẻ ríu rít sà xuống mổ những hạt ngô rơi vãi trên sân đất. Cuộc sống thôn dã tuy thanh bần đạm bạc, nhưng chứa chan hơi ấm thiêng liêng của tình mẫu tử và sự che chở bao dung của đất mẹ phù sa màu mỡ.
Nhìn ra ngoài sân, bóng chiều tà nhuộm đỏ rực những ngọn tre đầu làng. Thẩm Ngọc Linh ngồi trên bậc thềm đá, hai tay ôm hai đứa con nhỏ vào lòng, lắng nghe tiếng côn trùng rả rích trong bụi cỏ dại. Trong gian bếp nhỏ, chiếc ấm đất đang sôi liu riu một ấm nước lá vối tươi thơm dịu — loại lá nàng hái được ven bờ suối trưa nay. Nàng hiểu rằng chặng đường phía trước còn muôn vàn gian nan thử thách: mùa đông sắp tới mang theo những đợt gió rét căm căm, túp lều tranh cần phải được gia cố bằng rơm rạ và bùn non, vườn rau cần được che chắn sương muối, và hai đứa trẻ cần có áo bông ấm để mặc. Nhưng với một trái tim tràn đầy tình mẫu tử và đôi bàn tay không ngại khó khăn, nàng tin chắc rằng mình sẽ tạo dựng được một cuộc sống no ấm, bình yên cho các con.