Mùa nước nổi Vùng Tây Thủy Nam Bộ, dòng sông Tiền cuồn cuộn phù sa đỏ quạch trải rộng mênh mông như biển hồ. Từng mảng lục bình hoa tím trôi dập dềnh theo con nước xiết, ráng chiều hoàng hôn buông xuống nhuộm đỏ cả một vùng trời sông nước Thất Sơn hùng vĩ.
Tại bến đò Rạch Gầm — nơi giao thương buôn bán sầm uất của hàng trăm ghe thương hồ chở đầy lúa gạo, trái cây và cá mắm — bầu không khí chiều nay bỗng chốc trở nên ngột ngạt đến nghẹt thở. Ba chiếc thuyền buôn đáy bằng của thương gia họ Trịnh vừa cập bến thì từ phía cù lao rậm rạp lau sậy, năm chiếc thuyền đuôi tôm sơn màu đen kịt xé nước lao ra bao vây tứ phía.
Trên mũi thuyền đầu đàn, hơn ba mươi tên thủy tặc cởi trần để lộ những hình xăm cá mập hung tợn, tay lăm lăm mã tấu sáng loáng và lao phóng ba chĩa sắc nhọn. Tên cầm đầu là Ba Búa — một tướng cướp đường sông khét tiếng hung bạo, kẻ từng chặt đầu không biết bao nhiêu lái buôn vô tội trên khúc sông này.
"Bà con thương hồ nghe đây! Khôn hồn thì nộp ra ba ngàn lượng bạc trắng tiền mãi lộ, nếu không thì toàn bộ người trên thuyền sẽ làm mồi cho cá tra dưới sông đêm nay!" Tiếng Ba Búa gầm lên ồm ồm như lệnh vỡ, chiếc búa sắt nặng năm mươi cân trên tay gã bổ mạnh xuống mũi thuyền phát ra tiếng ầm chói tai.
Những người lái buôn và phụ nữ trên ghe sợ hãi khóc lóc van xin, nhiều người đã quỳ sụp xuống van lạy. Đúng lúc tình thế nghìn cân treo sợi tóc, một bóng người từ trên mui ghe chở muối thong thả bước ra.
Đó là Bùi Cửu Trượng — bang chủ Thiết Trượng Bang lừng danh đất phương Nam. Chàng ngoài ba mươi tuổi, dáng người cao lớn vạm vỡ như tượng đồng, da ngăm đen màu nắng gió sông hồ. Trên vai chàng vác một cây thiết trượng bằng sắt rèn nguyên khối đen bóng, dài tám thước, hai đầu bọc vòng đồng xủng xoảng vang lên theo từng bước chân vững chãi.
"Ba Búa! Khúc sông này là đường làm ăn lương thiện của bà con nghèo, Thiết Trượng Bang ta đã đóng cọc cắm tiêu bảo vệ an ninh mười năm nay. Ngươi ỷ đông hiếp yếu, cướp bóc mồ hôi nước mắt của đồng bào, chẳng lẽ không sợ luật trời và ngọn trượng của Bùi mỗ hay sao chứ?"
Bùi Cửu Trượng cất giọng trầm hùng, vang xa khắp mặt sông Tiền lộng gió khiến sóng nước cũng phải rẽ sang hai bên.
"Ha ha ha! Bùi Cửu Trượng, cái thứ bang hội chân đất mắt toét các ngươi hôm nay tự nạp mạng thì đừng trách Ba Búa này tàn nhẫn! Tụi bây, phóng lao cho tao!"
Hàng chục cây lao ba chĩa bằng thép xé gió vun vút lao về phía mũi ghe nơi Bùi Cửu Trượng đang đứng. Nhưng chàng không hề biến sắc. Cây thiết trượng nặng tám mươi cân trên tay chàng xoay tròn như một cánh quạt gió khổng lồ:
Keng! Keng! Keng!
Mưa lao phóng đập vào thân trượng sắt văng tung tóe xuống lòng sông phù sa. Không đợi đối phương kịp hồi thần, Bùi Cửu Trượng nhún chân lấy đà, thân hình bay vút qua khoảng không mười trượng, đáp phầm phập xuống mũi thuyền đầu đàn của giặc cướp!
Rầm!
Một thế "Thiết Trượng Khai Sơn" giáng thẳng xuống mặt sàn thuyền. Thuyền giặc chao đảo dữ dội, nước sông tràn vào khoang. Ba Búa vung búa sắt chém ngang thắt lưng Cửu Trượng, nhưng cây gậy sắt của chàng lướt nhẹ một đường "Thủy Để Lao Nguyệt", hất tung chiếc búa sắt bay vút lên trời rồi đập mạnh đầu trượng vào ngực tên cướp biển.
Ba Búa trúng đòn hộc máu văng tõm xuống sông Tiền, đám lâu la thấy bang chủ Thiết Trượng Bang dũng mãnh vô song liền hoảng hốt nhảy xuống nước bơi tháo thân về phía rừng lau sậy.
Tiếng hò reo mừng rỡ vang dội khắp bến đò Rạch Gầm. Những bát rượu gạo thơm nồng được bà con thương hồ rót tràn mời người anh hùng bảo vệ xóm làng bến nước phương Nam.
Đất phương Nam buổi đầu mở cõi là nơi hội tụ của những lưu dân kiên cường, những hào kiệt giang hồ trốn chạy sự bạo ngược của phong kiến phương Bắc để tìm về vùng đất mới khai hoang lập ấp. Giữa muôn vàn hiểm nguy của chốn "rừng thiêng nước độc", nơi cá sấu lội nghẽn rạch, cọp gầm thấu mây, người dân Vùng Tây Thủy đã tôi luyện nên một tính cách hào sảng, trượng nghĩa, coi trọng chữ tín hơn vàng ngọc và sẵn sàng xả thân bảo vệ xóm làng.
Thiết Trượng Bang được thành lập không phải để tranh giành địa bàn hay xưng bá võ lâm, mà xuất phát từ chính nhu cầu tự vệ chính đáng của những người chèo đò, lái buôn nghèo khổ. Cây thiết trượng của bang phái là biểu tượng cho sự công bằng, chính trực: thẳng thắn, vững chắc, không uốn éo luồn cúi trước bất kỳ bạo quyền nào.
Bùi Cửu Trượng nhìn dòng sông Tiền đỏ nặng phù sa, lòng trĩu nặng âu lo. Chàng hiểu rằng Ba Búa chỉ là một con tốt thí trên bàn cờ của Hắc Thủy Lão Quái — một tên gian thương cấu kết với các thế lực đen tối nhằm độc chiếm toàn bộ tuyến đường vận tải lúa gạo từ Vùng Tây Thủy lên Nam Thành. Nếu Thiết Trượng Bang gục ngã, hàng vạn người nông dân và lái buôn chân chính sẽ rơi vào cảnh lầm than cơ cực.
Chàng quay sang nhìn những người lái buôn đang run rẩy trên bờ: "Bà con cứ yên tâm tiếp tục chuyến hành trình xuôi về chợ nổi Cái Bè. Bùi Cửu Trượng này còn một hơi thở, thì không một tên cướp nào dám đụng đến một hạt gạo của bà con!". Lời hứa danh dự của người hào kiệt Nam Bộ vang vọng khắp bến sông, mang lại niềm tin vô bờ bến cho những phận đời bèo dạt mây trôi.
Bùi Cửu Trượng nhìn những ánh đèn dầu le lói trên những mui ghe thương hồ đang chầm chậm xuôi dòng sông Tiền, lòng dâng lên một niềm xúc động thiêng liêng. Đất phương Nam trù phú màu mỡ này là nơi nương náu của biết bao con người cơ hàn, chân lấm tay bùn nhưng tấm lòng lại trong sáng như dòng nước đầu nguồn. Cây thiết trượng của chàng dù nặng ngàn cân nơi chiến trận, nhưng trước nỗi khổ của bà con chòm xóm lại mềm mại, ấm áp như bàn tay của người ruột thịt. Chàng tự nhủ trong lòng: Dù giang hồ có muôn vàn phong ba bão táp, dẫu cho lợi danh có cám dỗ đến đâu, chàng cũng quyết giữ trọn một tấc lòng son sắt với bến nước phù sa, sống trọn đời vì nghĩa khí hào kiệt Nam Bộ.
Dòng sông Tiền trong ánh hoàng hôn phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ phản chiếu những rặng bần trĩu quả chua chát ven bờ. Bùi Cửu Trượng đưa mắt nhìn những đứa trẻ xóm chài đang nô đùa trên bãi cát bồi, tiếng cười giòn tan của chúng xua tan đi tất cả những căng thẳng của một ngày đối mặt với hiểm nguy. Chàng hiểu rằng võ học chân chính của Thiết Trượng Bang không nằm ở những chiêu thức hoa mỹ hay sát khí đằng đằng, mà nằm ở sức mạnh bảo vệ sự bình yên cho những nụ cười thơ dại ấy. Cây gậy sắt trên vai chàng không chỉ là vũ khí đánh giặc, mà còn là chiếc đòn gánh gánh vác niềm tin yêu và hy vọng của cả một vùng sông nước Nam Bộ trượng nghĩa hào hoa.
Bùi Cửu Trượng đưa mắt nhìn theo bóng con thuyền buôn cuối cùng đã cập bến an toàn trong ánh hoàng hôn rực rỡ. Trên bờ, khói bếp từ những mái nhà tranh ven sông bốc lên lam chiều, mùi cơm mới và cá kho tộ thơm lừng hòa vào gió sông lành lạnh. Cuộc sống thanh bình, đầm ấm của bà con nghèo khó chính là phần thưởng vô giá nhất đối với người anh hùng bến nước. Chàng thầm hứa với lòng mình sẽ luôn giữ vững thế tấn, mài sắc đường trượng để bảo vệ từng nụ cười, từng mái chèo của những người dân chất phác nơi Vùng Tây Thủy sông nước Cửu Châu.