Mười hai giờ đêm trên dòng rạch Mù U, một nhánh sông hoang vắng nối liền huyện Đầm Dơi với rừng đước Nam Thủy. Màn sương đêm dày đặc như khói nhang phủ kín mặt nước đen ngòm phù sa phẳng lặng như tờ.
Gió chướng thổi ràn rạt qua những rặng dừa nước khẳng khiu bên bờ, mang theo mùi bùn tanh tưởi hòa cùng mùi hoa bần rụng cánh thối rữa dưới bãi lầy.
Hai Lương — một thợ lặn đáy sông có thâm niên hơn ba mươi năm vùng miệt thứ — đang cắm sào giữ chiếc ghe bầu con con giữa ngã ba sông tối tăm mịt mùng. Ngọn đèn dầu hỏa leo lét treo trước mũi ghe chao đảo theo từng cơn gió giật, hắt những vệt sáng vàng vọt nhảy múa chập chờn trên mặt nước đen sì gợn sóng.
"Bớ. ai. qua đò. bên bến vắng. Nhớ câu thề xưa. chìm đáy sông sâu. u. u.".
Tiếng hò lanh lảnh, ai oán thấu tận ruột gan bỗng nhiên cất lên từ phía khúc quanh rạch Mù U — nơi có một cồn đất mồ mả hoang phế bị nước xói lở suốt hàng chục năm qua. Tiếng hò lúc bổng lúc trầm, khi thì như văng vẳng bên tai, khi lại xa xăm như vọng lại từ đáy vực sâu hun hút.
Thằng Ba — đứa cháu gọi Hai Lương bằng cậu ruột mới mười bảy tuổi theo ghe học nghề — đang nằm co ro trong khoang ghe bỗng bật dậy, toàn thân run rẩy bần bật, hàm răng đập vào nhau lập cập: "Cậu Hai. Cậu Hai ơi!
Lại là tiếng hò của cô Ba Đẹt đó cậu ơi! Đêm qua người ta cũng nghe tiếng hò này rồi sáng sớm hôm sau vớt được xác ông Bảy câu cá chết trôi tím ngắt dưới gốc cây bần cổ thụ kìa cậu!".
"Câm mồm lại! Muốn sống thì ngậm chặt miệng, đừng có thở mạnh!" Hai Lương gắt khẽ qua kẽ răng, tay nắm chặt cây xăm đồng ba ngạnh bén ngót. Đôi mắt lão thợ lặn nheo lại nhìn chằm chằm vào lớp sương mù dày đặc phía trước mũi ghe.
Từ trong màn sương trắng đục, một chiếc thuyền nan nhỏ chầm chậm lướt ra mà không hề có tiếng khua mái chèo. Mũi thuyền nhọn hoắt rẽ mặt nước đen ngòm không một gợn sóng lăn tăn. Trên mũi thuyền nan cắm một ngọn nến màu trắng bạch lờ mờ tỏa ra làn khói màu tím lịm bốc mùi mỡ người tanh tưởi.
Ngồi giữa thuyền là một bóng người phụ nữ mặc áo bà ba trắng toát, mái tóc đen dài rũ rượi ướt sũng phủ kín khuôn mặt rủ xuống tận mặt nước sông. Đôi bàn tay trắng bệch khẳng khiu không có móng tay đang chầm chậm vục nước sông lên rửa mặt từng hồi róc rách rợn người.
"Cậu Hai. thuyền đó. không có người chèo. nó trôi ngược dòng nước chảy kìa cậu ơi!" Thằng Ba khóc không thành tiếng, hai mắt trợn trừng muốn nhảy khỏi tròng mắt vì kinh hoàng tột độ.
Chiếc thuyền nan quái dị cứ thế lướt thẳng về phía ghe của Hai Lương. Khi khoảng cách chỉ còn chưa đầy một trượng, bóng người phụ nữ bỗng nhiên từ từ ngẩng đầu lên.
Mái tóc đen rũ rượi rẽ sang hai bên để lộ ra một khuôn mặt nhợt nhạt trương phình, hai hốc mắt trống rỗng chảy ra hai dòng máu tươi ròng ròng, khóe miệng rách toạc đến tận mang tai nhoẻn một nụ cười lạnh buốt xương tủy.
"Hai Lương. Đã ba mươi năm rồi. ông còn nhớ chiếc vòng vàng của ta năm xưa chìm dưới đáy sông này không hả. hả. hả?".
Tiếng rít the thé như tiếng kim loại cào vào đáy nồi vang lên làm thủng màng nhĩ hai người trên ghe bầu. Đáy rạch bỗng nhiên cuộn trào sóng dữ, hàng ngàn cánh tay xương xẩu từ dưới bùn đen ngoi lên bám chặt lấy mạn ghe rung lắc dữ dội!
Hai Lương cắn chặt môi đến bật máu để giữ lại chút thần trí tỉnh táo cuối cùng. Lão vung cây xăm đồng nhúng nước tiểu đồng tử đâm thẳng vào hư ảnh trước mũi thuyền: "Nghiệp chướng ba mươi năm trước, hôm nay lão già này quyết liều mạng một phen định đoạt với mầy!".
Đêm rằm tháng Bảy, sương mù dày đặc buông xuống dòng rạch Mù U uốn lượn quanh co qua những rặng dừa nước rậm rạp chốn Vùng Tây Thủy.
Tiếng ếch nhái râm ran hòa cùng tiếng côn trùng rỉ rả tạo nên một bản hòa âm ai oán giữa chốn đồng không mông quạnh.
Ông Ba Đờn chèo chiếc xuồng ba lá lướt nhẹ trên mặt nước đen ngòm như mực tàu. Ánh đèn bão treo đầu mũi xuồng chập chờn tỏa ra luồng sáng vàng vọt, soi rõ những đám lục bình dập dềnh trôi theo con nước ròng.
Vùng sông nước này từ lâu đã lưu truyền câu chuyện rùng rợn về "Oan Hồn Rạch Mù U": Mười năm trước, một cô gái trẻ chèo đò chở lụa qua đây trong đêm mưa bão đã bị bọn cướp sông hãm hại rồi dìm xác dưới gốc bần già.
Kể từ đó, mỗi khi sương mù dâng cao vào lúc nửa đêm, người ta lại nghe thấy tiếng hò ai oán cất lên từ rặng bần: "Hò ơ. Nước chảy liu riu lục bình trôi ríu rít. Ai cướp phận người. để xác chìm đáy sông sâu. ơ hò.".
Đúng mười hai giờ đêm, khi chiếc xuồng của ông Ba vừa trôi đến khúc quanh cội bần già ngàn năm tuổi, mặt nước bỗng phẳng lặng như tờ, không một ngọn gió lay.
Tiếng hò lanh lảnh nhưng lạnh buốt xương tủy bỗng cất lên ngay sau lưng ông. Ông Ba rụng rời tay chèo, từ từ quay đầu lại.
Dưới ánh đèn bão lờ mờ, một người con gái mặc áo bà ba trắng muốt, mái tóc dài chấm gót ướt sũng đang đứng lơ lửng trên mặt nước, đôi mắt sâu hoắm rỉ máu nhìn chằm chằm vào ông!
"Trời phật phù hộ độ trì!" Ông Ba run rẩy rút xâu chuỗi hạt bồ đề trong túi áo ra niệm Phật.
Nhưng bóng ma không hề lao tới tấn công. Nàng chỉ đưa cánh tay trắng bệch chỉ thẳng xuống dòng nước xoáy dưới rễ bần già, rồi từ từ chìm dần vào làn sương trắng xóa, để lại một đóa hoa bần trắng muốt trôi lững lờ trên mặt nước.
Gió chướng từ biển Tây thổi ngược vào cửa rạch rít lên từng cơn u u qua những rặng dừa nước rậm rạp.
Ông Ba Đờn châm một điếu thuốc lá sâu sâu, đóm lửa đỏ lập lòe soi rõ khuôn mặt già nua chằng chịt những nếp nhăn sương gió của người cả đời lênh đênh trên sông nước.
Ông nhớ lại lời các bậc bô lão trong làng kể lại: Rạch Mù U này vốn là nơi chôn xác của hàng trăm nghĩa quân hy sinh trong các trận thủy chiến thời mở cõi.
Khí âm tích tụ ngàn năm dưới đáy bùn sâu, cây bần già rễ đâm sâu vào lòng đất như chiếc mỏ neo giữ lại những oan hồn chưa được siêu thoát.
Mỗi lần có người chết đuối hay bị sát hại dìm xác nơi đây, con rạch lại nổi sóng gầm gừ, nước sông chuyển sang màu đỏ đục như máu cá.
Khi nhìn đóa hoa bần trắng trôi lững lờ nơi mặt nước xoáy, ông Ba chắp hai tay lầm rầm khấn vái:
"Hỡi cô Ba Lụa linh thiêng, sống khôn thác thiêng hãy chỉ đường dẫn lối cho kẻ trần gian rửa sạch nỗi oan khiên ngậm hờn mười năm qua!".
Như đáp lại lời khấn, từ dưới đáy sông sâu bỗng nổi lên những bọt khí lục bục, rồi một chiếc trâm cài tóc bằng bạc chạm hình hoa sen từ từ nổi lên mặt nước dập dềnh cạnh mạn xuồng.
Ông Ba run rẩy vớt chiếc trâm bạc lên. Dưới ánh đèn bão, dòng chữ "Lụa — 1995" khắc nơi thân trâm hiện ra rõ mồn một.
Đây chính là vật chứng thiêng liêng mà cả gia đình người bị hại đã mỏi mắt kiếm tìm suốt một thập kỷ qua trong tuyệt vọng.
Ông Ba Đờn cẩn thận đặt chiếc trâm bạc vào lòng bàn tay chai sần, ngắm nhìn hoa văn đóa sen chạm nổi tinh xảo dưới ánh đèn bão.
Ký ức về cô Ba Lụa — một cô thôn nữ nết na thùy mị nhất vùng cù lao mười năm trước — bỗng ùa về trong tâm trí người chèo đò già.
Ngày ấy, cô Lụa nổi tiếng khéo tay dệt lụa tơ tằm, nụ cười hiền lành và giọng hò ngọt ngào như mía lùi làm say đắm biết bao chàng trai làng chài.
Cái chết oan ức và sự mất tích bí ẩn của cô đã để lại nỗi đau xé lòng cho người cha già mù lòa ngày ngày ngồi ngóng con nơi bến sông.